Twee toekomsten

Waarom zou de (nabije) toekomst eruit zien als een gepasteuriseerde computersimulatie van een nederzetting op de planeet Mars? Altijd uitgevoerd in steriel wit, zilver en pastel, voorzien van in de lucht geprojecteerde computerdata en chroma-key wallpaperdecors, gemeubileerd met zwevende en naadloze organische vormen van glas en silicone, bestuurd door vriendelijke super-AI’s en nanobots, bewoond door in strakke catsuits gestoken mensfiguren met de eeuwige jeugd, de evolutionaire opvolgers van Homo sapiens, de cyborgs van het Pre-Interstellair Antropoceen. Vanzelfsprekend 100% groen, sociaal, duurzaam, afbreekbaar en gerecycled.

Naar Mars, naar de sterren! ‘High-Tech Heaven’: het levende lichaam is balast, een tijdelijke USB-‘vleesstick’ voor virtuele data. Beeld: stockbeeld Dreamtime.

Waarom zou de (nabije) toekomst eruit zien als een scenario van schrijfster Ursula K. Le Guin, zoals zij speculeerde in de toekomstroman Always Coming Home (1985), een ‘antropologische studie’ van het Kesh-volk van Californië, lang na het ineenstorten van de westerse beschaving? Welkom in de nieuwe prehistorie, of beter gezegd ‘de posthistorie’, waar Homo sapiens zich op de onherkenbare en overwoekerde ruïnes van beton, staal en onvergankelijk plastic daadwerkelijk heeft ontwikkeld tot Neo-Neanderthalers, nomadische jager-verzamelaars die leven van het land en van wat zij kunnen maken met hun eigen handen en hun eigen spierkracht, desnoods aangevuld met de spierkracht van dieren en planten. Vanzelfsprekend 100% groen, sociaal, duurzaam, afbreekbaar en gerecycled.

Niet van de aarde af maar naar de aarde toe. ‘Living Eden’: het levende lichaam is de ultieme basis, diepgeworteld in de levende wereld en onlosmakelijk verbonden met de levende lichamen van anderen. Beeld: Exarc Leiden.

De toekomst is ongewis en zal – tenzij de menselijke soort de biosfeer onleefbaar maakt (de verschroeide aarde in Atlantis van regisseur Valentyn Vasyanovych) – waarschijnlijk een combinatie zijn van high-tech en hand-tech, van digital design en traditionele ambacht. Iets dat eenmaal is ontdekt en aangeleerd, kan weliswaar niet meer worden on-ontdekt en slechts moeizaam worden afgeleerd, maar het kan wel in een andere richting worden gestuurd.

Atlantis | Official Trailer from Grasshopper Film on Vimeo.